به گزارش احرار به نقل از  آذر انجمن: در روزهاي گذشته وضعيت شبکه آب هاي خام و سطحي شهر تبريز در يک اقدامي مورد بررسي قرار گرفته و بررسي ها نشان داد که وضعيت اين شبکه ها براي آبياري فضاي سبز تبريز بسيار نامطلوب است.

به گفته رئيس کميسيون محيط زيست و خدمات شهري شوراي شهر تبريز؛ با توجه به سيستماتيک نبودن روش آبياري فضاي سبز شهر، از 100 واحد آب مورد استفاده در اين زمينه تنها 45 درصد مفيد بوده و بقيه آب به هدر مي‌رود و شهر تبريز نيازمند اصلاح روش آبياري اين فضاست.

لزوم بازچرخاني آب و استفاده مجدد از پساب

به گزارش آذرانجمن؛ احمد رحماني مقدم، مدير عامل خانه فعالين محيط زيست در گفتگو با خبرنگار آذرانجمن  در اين خصوص اشاره مي‌کند: فضاي سبز شهر تبريز دو منبع اصلي براي تامين آب براي آبياري دارد؛ آب هاي زير زميني که  با استفاده از چاه هاي عميقي که در سطح شهر تبريز ايجاد شده و استفاده از روان‌آب‌هاست.

قسمتي از اين روان آب ها با توجه به پيشينه کهن شهر تبريز از طريق قنات هاي تاريخي تامين ميشود اين قنات ها روان ابهاي تبريز واطراف آن بخصوص روان آبهاي دامنه هاي سهند را به شهر تبريز هدايت و در تختيار شهرداري قرار ميدهد.

وي ادامه مي‌دهد: استفاده از پساب ها و بازچرخاني آب،  منبع سوم تامين آب  آبياري است که در شهرهاي توسعه يافته  مرسوم  است و آنها با توجه به تغييرات اقليمي و کمبود آب به طور جدي به از اين تکنولوژي ها براي تامين آب در فرايند آبياري شهر استفاده مي‌ کنند؛ اما افسوس که مديريت شهر تبريز در اين مورد راه نپيموده بسياري دارد.

رحماني مي‌گويد: البته مشکلات ساختاري در اين مورد نيز مانع استفاده آن توسط شهرداري است چراکه مديريت  فاضلاب  شهر تبريز به دست شرکت آب و فاضلاب استان  ميباشد  و در سالهاي گذشته بازچرخاني فاضلاب با هزينه هاي بسيار با  هدف احياي درياچه اروميه آغاز شد ولي معقولانه تر اين بود که اين آب بازچرخاني شده در فضاي سبز شهري مورد بهره برداري قرار گرفته و برداشت بي رويه از آبخوانها توسط شهرداري متوقف شود و حق آبه درياچه در بالادست تامين شده  و آب شرب تبريزحد الامکان از منابع خود شهر تبريز تامين شود تا مانع هدر رفت منابع در انتقال آب شويم . اين موارد يکي از مشکلات ساختاري است که با تحقق مديريت يکپارچه شهري محقق ميشود که اين بحث در اين مقال نميگنجد .

وي در خصوص درصد اعلام شده از طرف رئيس کميسيون محيط زيست و خدمات شهري شوراي شهر تبريز مي‌گويد: با توجه به اينکه کشور ما با عدد و رقم دقيق بيگانه است زماني که فرايند علمي تعيين درصد اعلام شده مشخص نباشد بايد با ديد شکاکانه به اين آمار نگاه کرد زيرا شاخصها و متغيير هاي زيادي در تعيين  ميزان بهره وري آب استفاده شده در آبياري دخيل است و نياز به تحقيق علمي دارد ولي در کل هدر رفت در اين بخش کاملا مشهود است  و کمسيون به درستي به آن اشاره کرده است.

وي اظهار مي کند: درحال حاضر به نظر مي‌رسد شهرداري تبريز و سازمان سيما منظر و فضاي سبز آمار دقيقي در خصوص ميزان برداشت آب از آب‌هاي زيرزميني يعلي الخصوص روان آب‌ها که در اختيار نداشته باشد، چراکه ناکارآمدي در مديريت منابع آبي ئر کشور و شهرها کاملاً مشهود است.

وي در خصوص راه حل هاي موجود بيان مي‌کند: براي حل يک بحران اولين قدم بايد درک صحيح آن بحران باشيم؛ منطقه ما يک منطقه خشک است و هميشه در طول تاريخ با مشکلات آبي مواجه بوده ايم و وجود قنات‌هاي تاريخي به شکل گسترده در زير شهر تبريز نشانگر اين واقعيت است. ما منابع آبي قابل دسترس بسيار محدودي داريم و بايد هوشمندانه مصرف کنيم تا در آينده با مشکل روبرو نشويم، اما متاسفانه در دهه هاي اخير با سهل انکاري و توهم پرآبي اکنون  با مشکل تامين  آب شرب  در فصول گرم سال مواجه هستيم. و  اين کمبود در بخشهاي کشاورزي و صنعتي نيز تشديد خواهد شد.

وي تاکيد مي‌کند: در گام اول براي حل اين مشکل بايد ارتباط نهادهاي علمي با نهادهاي مديريتي بيشتر باشد و داده هاي آماري دقيق‌تري در اختيار داشته باشيم  تا از ظرفيت هاي موجود به نحو مطلبوب بهره برداري کنيم و هر گونه توسعه و يا تغييري را بر اساس ظرفيت هاي موجود پايه ريزي کنيم .

وي مي‌گويد: بايد رويکرد مديريت فضاي سبز تبريز تغيير پيدا کند، در گذشته اقداماتي در خصوص جايگزيني آبياري قطره‌اي بجاي آبياري سنتيو همچنين  عدم کاشت چمن به دليل آب بر بودن  در سطح شهرتبريز و استفاده از گونه‌ هاي کم آب بر قابل تقدير است اما کافي نيست و بايد تمرکز بيشتري روي اين موضوع داشته باشيم و مديريت شهري تصميمات عاقلانه‌ تري در اين خصوص اتخاذ کنند.

وي با بيان اينکه بايد توجه داشت که آبياري ‌ها در زمان مناسبي انجام نمي‌شود توضيح مي‌دهد: هنوزم که هنوزه ما ظهر ها شاهد آبياري چمن‌هاي موجود در شهر تبريز هستيم که تبخير حداکثري آب اتفاق مي‌افتد و هدر رفت در اين بخش زياد است که شهرداري فعلا نتوانسته راه حلي براي اين موضوع پيدا کند.

وي تشريح مي‌کند: مجبور هستيم در بازچرخاني آب تمرکز داشته باشيم يعني اگر از امروز اين اقدام را نکنيم در آينده نزديک ، شرايط اقليني ما را مجبور خواهد کرد تا با هزينه‌هاي بسيار بالايي در خصوص بازچرخاني آب اقدام کنيم . فعلا عزمي در مديران بخشهاي مختلف مشاهده نميشود.

مديرعامل خانه فعالين محيط زيست مي‌گويد: مديريت منابع آبي شهر تبريز نبايد داراي چند متولي باشد  تعدد متولي يکي از دلايل هدررفت آب ميباشد .در شهرهاي پيشرفته دنيا مديريت منابع آبي به صورت متمرکز و توسط شهرداري  ها انجام ميشود و اين امر باعث ميشود مديريت عرضه و تقاضا به صورت دقيق تري صورت گرفته و فرايند برنامه ريزي و نظارت بر اجراي آن کارآمدنر از شرايط فعلي حاکم باشد. تحقق اين امر به عزم جدي در حاکميت است و قانونگذاران بايد نسبت به اصلاح قوانين مديريت شهري اهتمام ويژه اي داشته باشند تا در کمترين زمان ممکن  نسبت به مديريت کارآمد منابع آبي و کاهش ميزان هدر رفت آب دست يابيم .

وضعيت نامطلوب فضاي سبز تبريز

رحماني خاطرنشان مي‌کند: اتفاقي که رخ داده است و در حال تشديد آن هستيم ؛ نابودي فضاي سبزشهري  با احداث ساختمانهاي مسکوني  و مراکز تجاري تفريحي است. ما هر روز شاهد کاهش سرانه فضاي سبز شهر تبريز در مرکز و افزايش سرانه فضاي سبز در خارج از شهر هستيم .مديريت شهري  با دخل و تصرف در طبيعت اطراف شهر تبريز و  آسيب  به تنوع زيستي آن مناطق در حال انبوه کاري و به زعم خود افزايش سرانه فضاي سبز شهر تبريز!

اين رويکرد مديريت فضاي سبز شهري علاوه بر ارائه آمار غلط سرانه فضاي سبز و توجيح نابودي فضاي سبز باغ شهر افسانه اي شهر تبريز باعث هدر رفت منابع مالي و آبي به سبب شرايط نامساعد بستر خاک مناطق کوهستاني اطرف شهر تبريز ميشود. رويکر شهرداري ميبايست از توسعه بي رويه انبوه کاري در اطراف شهر تغيير و به سمت حفظ و توسعه فضاي سبز شهر ز طرفيت هاي موجود باشد تا فضايي براي زندگي در شهر براي شهروندان باقي بماند اما رانت مالي ايجاد شده در شهر و عدم پايبندي به آمايش سرزميني و ظرفيتهاي توسعه شهري موجب توسعه ناپايدار شهري ميشود که امروز با آن دست به گريبان هستيم و در آينده با مشکلات پيچيده تري نيز روبرو خواهيم بود .

گفتني است؛ تبريز، يکي از شهرهاي بزرگ و صنعتي ايران است که در گذشته داراي فضاهاي سبز زيادي بود و احياي اين باغات و فضاي سبز بيش از پيش احساس ميشود،توسعه فضاي سبز  نياز به سيستم‌هاي آبياري موثر و کارآمد نيز دارد. اما متأسفانه در برخي مناطق، ناکارآمدي در  آبياري فضاي سبز وجود دارد که منجر به مشکلاتي از جمله هدر رفت آب، افت کيفيت خاک و کاهش زيبايي و عملکرد فضاهاي سبز شده است. اين مشکلات ناشي از عوامل مختلفي از جمله عدم بهره‌وري منابع آب، نقص در طراحي و اجراي سيستم‌هاي آبياري، و عدم مديريت صحيح منابع آب مي‌باشد.

منبع:

https://aazaranjoman.ir/?p=66915