گاهي يک عکس، بيشتر از صدها خبر و تحليل حرف يک براي گفتن دارد. عکسي که از مراسم تشييع پيکر رهبر شهيد جمهوري اسلامي منتشر شد، از همان دست تصاوير معنادار است؛ عکسي که به ترتيب سرلشکر رضايي، پزشکيان، قاليباف، اژه‌اي، آملي لاريجاني و عراقچي را در کنار هم نشان مي‌دهد.

به جرأت مي‌توان گفت اين‌ها، هر کدام به شکلي، از مؤثرترين چهره‌هاي دو سه ماه اخير پس از جنگ با آمريکا و اسرائيل بوده‌اند. هر کدام داستان و روايت مستقلي دارند؛ روايت‌هايي که شايد کنار هم، تصويري روشن‌تر از وضعيت امروز سياست ايران ارائه کند.

سرلشکر رضايي؛ از اتاق جنگ به اتاق رسانه

نفر اول، سرلشکر رضايي است؛ از بازماندگان نسل اول انقلاب و از چهره‌هايي که تجربه طولاني حضور در جبهه‌هاي جنگ با عراق را در کارنامه دارد. آن روزها البته نقدهايي هم به او وارد مي‌شد، اما فارغ از همه اين‌ها، رضايي همچنان يک شخصيت بسيار تأثيرگذار است؛ هم يک چهره نظاميِ استراتژيک و هم شخصيتي که حضور رسانه‌اي پررنگي دارد. در اين دو سه ماه اخير هم هر زمان که نياز بوده مقابل دوربين‌ها آمده و هر زمان که ضرورت ايجاب کرده، به اتاق فکر رفته است.

پزشکيان؛ رئيس دولت روزهاي منقبض

نفر دوم، پزشکيان است؛ کسي که شايد بتوان گفت عجيب‌ترين سرنوشت را در ميان همه رؤساي جمهور بعد از انقلاب دارد. از اين جهت که در يکي از حساس‌ترين مقاطع تاريخ جمهوري اسلامي به رياست‌جمهوري رسيد و در همين مدت کوتاه، آن‌قدر اتفاق رخ داده که گويي معادل چندين سال از تاريخ نظام در حال رقم خوردن بوده است. فشارها بر او کم نبوده؛ تا جايي که در همين دو ماه، بارها شايعه استعفايش مطرح شد. با اين حال، مدل موضع‌گيري‌هاي او نشان مي‌دهد که دائماً تلاش کرده از حريم و جايگاه نهاد رياست‌جمهوري و دولت دفاع کند، نقش دولت را پررنگ‌تر نشان دهد و از تضعيف آن جلوگيري کند. در عين حال، نوعي خستگي و کلافگي نيز بارها در اظهارنظرها و حتي زبان بدنش ديده شده؛ همان‌طور که در همين عکس هم، لحظه‌اي که چشمش را مي‌مالد، اين حس به مخاطب منتقل مي‌شود.

قاليباف؛ تا اطلاع ثانوي در صدر 

 پرحرف‌وحديث‌ترين، مؤثرترين و خبرسازترين چهره سپهر سياست ايران در سه ماه اخير. بدون ترديد، حتي بيش از رئيس دولت، در مرکز توجه قرار داشته است؛ از حضور در رأس موضع‌گيري‌ها گرفته تا ويدئوهايي که در همين يکي دو ماه منتشر کرد و مستقيماً با مردم سخن گفت. در کنار اين‌ها، سيبل شدن او در برخي تجمعاتي که گفته مي‌شد از سوي جبهه پايداري هدايت مي‌شوند، موقعيت ويژه‌اي برايش ايجاد کرده است. درباره قاليباف، هم در داخل و هم حتي در ميان اپوزيسيون، حرف‌هاي زيادي گفته مي‌شود. او هميشه يک جاه‌طلب سياسي بوده و حالا بايد ديد در روزها و ماه‌هاي آينده، چه اتفاقاتي درباره او رقم خواهد خورد

اژه‌اي؛ جايگاهي که بديل ندارد

نفر بعدي، اژه‌اي است؛ کسي که در رأس دستگاه قضايي کشور قرار دارد. در روزهاي جنگ، شايعات زيادي درباره او مطرح شد، اما در نهايت به سلامت از آن مقطع عبور کرد. درباره عملکرد دستگاه قضايي نيز تحليل‌هاي فراواني وجود دارد، اما فارغ از اين تحليل‌ها، جايگاهي که امروز اژه‌اي در ساختار قدرت دارد، جايگاهي کم‌بديل است؛ موقعيتي که شايد در حال حاضر، کمتر کسي بتواند مشابه آن را در رأس نظام داشته باشد.

آملي لاريجاني؛ چهره‌اي کم‌اثرتر در اين قاب

نفر بعدي، آملي لاريجاني است؛ چهره‌اي که به اندازه شهيد علي لاريجاني موثر نبوده است. شايد بتوان گفت در ميان افراد حاضر در اين عکس، آملي لاريجاني کم‌تأثيرترين چهره است؛ نه به اندازه علي لاريجاني اثرگذاري دارد و نه در موضع‌گيري‌هاي سياسي اخير، نقش پررنگي ايفا کرده است. گاهي در برخي مواضع، به تقويت گفتمان نظام مي‌پردازد، اما در مجموع، به نظر مي‌رسد کارکرد سياسي ويژه‌اي در اين مقطع از او ديده نمي‌شود.

عراقچي؛ وزير خارجه‌ دوران دشوار

و نفر آخر اين عکس، عراقچي است؛ کسي که شايد کمتر کسي تصور مي‌کرد به يکي از برجسته‌ترين وزراي خارجه جمهوري اسلامي تبديل شود. او در تمام ماه‌هاي اخير، دائماً تلاش کرده ديپلماسي را تقويت کند؛ مرد سفرهاي پياپي، مذاکرات، رفت‌وآمدهاي مستمر و ارتباط با کشورهاي مختلف، به‌ويژه اروپا؛ دست‌کم آن‌گونه که برخي چهره‌هاي نزديک به نظام روايت مي‌کنند. عراقچي هم مانند قاليباف، به يکي از سيبل‌هاي جبهه پايداري تبديل شده است. درباره عملکرد او،. احتمالاً سال‌ها بعد مي‌توان تحليل‌هاي دقيق‌تر و مفصل‌تري نوشت؛ چرا که هنوز درباره بسياري از اتفاقات نمي‌شود شفاف حرف زد