شرايطي که پايداري تأمين انرژي، صيانت از زيرساخت‌ها و حفظ منابع بين‌نسلي بيش از گذشته اهميت يافته است، بهينه‌سازي مصرف گاز به يکي از محورهاي اصلي مديريت انرژي در کشور تبديل شده است؛ موضوعي که نه‌تنها در کاهش هزينه‌ها و اصلاح الگوي مصرف مؤثر است، بلکه در استمرار خدمت‌رساني، تقويت تاب‌آوري شبکه و تأمين پايدار انرژي براي بخش‌هاي مختلف نيز نقشي تعيين‌کننده دارد.

در همين چارچوب، مديرعامل شرکت گاز استان آذربايجان شرقي و رئيس بهينه‌سازي مصرف انرژي و کربن اين شرکت، با تشريح راهکارهاي عملي در بخش خانگي و تأسيساتي، بر ضرورت نهادينه‌سازي فرهنگ مصرف صحيح و بهره‌گيري از تجهيزات پربازده تأکيد کردند.

تنظيم دماي محيط و عايق‌کاري از مهم‌ترين راهکارهاي کاهش مصرف در منازل است

عليرضا شيخي، مديرعامل شرکت گاز استان آذربايجان شرقي درگفتگو با خبرنگار مهر، گفت: امروزه بهينه‌سازي مصرف گاز تنها يک توصيه اقتصادي نيست، بلکه يک ضرورت ملي است؛ به‌ويژه در شرايط خاص جامعه، شرايط پساجنگ و ناترازي انرژي که به دليل هدف قرار گرفتن زيرساخت‌هاي نفت و گاز، اهميت اين موضوع دوچندان شده است.

وي افزود: گاز طبيعي سرمايه‌اي بين‌نسلي محسوب مي‌شود و هر ميزان صرفه‌جويي در مصرف آن، امکان توسعه زيرساخت‌ها، استمرار خدمات و تأمين پايدار انرژي براي همه مشترکان را فراهم مي‌کند. اگر هر خانواده تنها چند درصد در مصرف خود صرفه‌جويي کند، در سطح ملي شاهد آزادسازي ميليون‌ها مترمکعب گاز خواهيم بود که مي‌تواند در بخش‌هاي مولد مورد استفاده قرار گيرد.

شيخي ادامه داد: تنظيم دماي محيط بين ?? تا ?? درجه سانتي‌گراد، استفاده از لباس مناسب در منزل، سرويس دوره‌اي وسايل گازسوز، نصب درزگير براي درها و پنجره‌ها، عايق‌کاري ساختمان و خاموش کردن وسايل گرمايشي در فضاهاي بلااستفاده از مهم‌ترين اقدامات براي کاهش مصرف گاز در منازل است.

وي اضافه کرد: تنظيم دماي آبگرمکن و پکيج در فصول گرم سال نيز تأثير قابل توجهي در کاهش مصرف گاز دارد.

آموزش مستمر، مؤثرترين ابزار براي اصلاح الگوي مصرف است

مديرعامل شرکت گاز استان آذربايجان شرقي اظهار کرد: اين شرکت در راستاي سياست‌هاي شرکت ملي گاز ايران، در سال‌هاي اخير با اجراي طرح‌هاي آموزشي، توليد محتواي رسانه‌اي، اجراي پويش‌هاي ملي، آموزش در مدارس از طريق طرح «هميار گاز» و همکاري با رسانه‌ها، تلاش کرده است فرهنگ مصرف صحيح انرژي را در جامعه نهادينه کند.

وي تأکيد کرد: اعتقاد ما اين است که آموزش مستمر، مؤثرترين ابزار براي اصلاح الگوي مصرف است.

شيخي با اشاره به يکي از طرح‌هاي ملي در اين حوزه گفت: شرکت ملي گاز ايران در قالب طرحي ملي، بهينه‌سازي مصرف گاز مشترکان را از طريق شرکت‌هاي کارور اجرايي مي‌کند. به اين صورت که شرکت‌هاي کارور، به‌عنوان بازوان اجرايي شرکت گاز، با مراجعه رايگان به مشترکان، ساختمان‌هاي پرمصرف و شيوه‌هاي نادرست مصرف گاز را شناسايي کرده و براي اصلاح آن‌ها راهکارهاي کاربردي ارائه مي‌کنند.

وي افزود: با اجراي اين طرح، مشترکان با بهره‌گيري از عمليات رايگان بهسازي و بهينه‌سازي مصرف گاز ساختمان خود، گازبهاي خود را به حداقل مي‌رسانند و در مقابل، شرکت‌هاي کارور گواهينامه صرفه‌جويي را از طريق بورس دريافت مي‌کنند.

وي درباره نقش تجهيزات کم‌مصرف در بهينه‌سازي مصرف گاز نيز بيان کرد: استفاده از تجهيزات استاندارد و داراي راندمان بالا، يکي از مؤثرترين راهکارهاي کاهش مصرف انرژي است.

شيخي گفت: تعويض بخاري‌ها، آبگرمکن‌ها و پکيج‌هاي فرسوده با تجهيزات استاندارد، علاوه بر کاهش مصرف گاز، ايمني بيشتري نيز براي خانواده‌ها به همراه دارد. در همين راستا، جايگزيني بخاري‌هاي هرمتيک با بخاري‌هاي سنتي در دستور کار شرکت گاز استان قرار دارد.

مديريت مصرف انرژي بايد به يک فرهنگ دائمي تبديل شود

مديرعامل شرکت گاز استان آذربايجان شرقي گفت: از همه هم‌استاني‌هاي عزيز درخواست مي‌کنم مديريت مصرف انرژي را به يک فرهنگ دائمي ، نه صرفاً اقدامي فصلي تبديل کنند.

وي افزود: هر مترمکعب گازي که امروز صرفه‌جويي مي‌شود، به حفظ سرمايه‌هاي ملي، استمرار خدمت‌رساني و توسعه آينده کشور کمک خواهد کرد. با مشارکت مردم، مي‌توانيم زمستاني آرام، شبکه‌اي پايدار و آينده‌اي مطمئن‌تر براي نسل‌هاي آينده رقم بزنيم.

تنظيم دماي محيط و عايق‌کاري از مهم‌ترين راهکارهاي کاهش مصرف در منازل است

در ادامه، يونس نجفي بناب، رئيس بهينه‌سازي مصرف انرژي و کربن، گفت: در فصل تابستان، مهم‌ترين اقدام، قرار دادن پکيج در حالت تابستانه است تا دستگاه تنها براي تأمين آب گرم مصرفي فعال باشد.

وي افزود: تنظيم دماي آب گرم متناسب با نياز واقعي خانوار، عايق‌کاري لوله‌هاي انتقال آب گرم، استفاده از سرشيرها و تجهيزات کاهنده مصرف آب گرم و خاموش کردن آبگرمکن يا پکيج در زمان غيبت طولاني، از مهم‌ترين راهکارهاي کاهش مصرف گاز محسوب مي‌شود.

نجفي بناب اظهار کرد: از آنجا که دماي آب ورودي شبکه در تابستان به‌طور طبيعي بالاتر از زمستان است، براي رسيدن به دماي مطلوب، انرژي کمتري نياز خواهد بود.

وي ادامه داد: به همين دليل توصيه مي‌شود دماي آب گرم مصرفي روي حدود 45  تا50 درجه سانتي‌گراد تنظيم شود. تنظيم دما بالاتر از اين محدوده، علاوه بر افزايش مصرف گاز، موجب افزايش رسوب‌گذاري در مبدل حرارتي و کاهش عمر تجهيزات نيز مي‌شود.

رئيس بهينه‌سازي مصرف انرژي و کربن شرکت گاز استان آذربايجان شرقي تصريح کرد: شرکت گاز استان طي سال‌هاي اخير، در ساختمان‌هاي اداري خود پروژه‌هاي به‌کارگيري انرژي خورشيدي را استقرار داده که توليد برق 30 کيلوواتي اداره گاز مراغه و همچنين پروژه راه‌اندازي انرژي خورشيدي در انبار کالاي شرکت گاز از جمله آن‌هاست.

وي افزود: در بخش‌هاي خانگي نيز با توجه به اطلاع‌رساني‌هاي شرکت‌هاي سرمايه‌گذار، امکان بهره‌مندي از انرژي خورشيدي از طريق ادارات برق استان قابل پيگيري و اقدام است.

نجفي بناب خاطرنشان کرد: استفاده از آبگرمکن‌هاي خورشيدي در دهه اخير در چندين مورد از ادارات گاز نصب و مورد استفاده قرار گرفته است. البته تعمير و نگهداري در حفظ راندمان توليد سهم بسزايي خواهد داشت.

ملاک اصلي در تابستان، تنظيم صحيح دماي آب خروجي است

وي گفت: ملاک اصلي، تنظيم صحيح دماي آب خروجي است، نه صرفاً روي کمترين حالت شعله قرار دادن است.

نجفي بناب افزود: اگر شعله بيش از اندازه کاهش يابد، ممکن است دستگاه دفعات بيشتري روشن و خاموش شود که اين موضوع مي‌تواند راندمان را کاهش داده و حتي مصرف گاز را افزايش دهد. بنابراين تنظيم شعله بايد توسط ترموستات و متناسب با دماي مورد نياز انجام شود.

رئيس بهينه‌سازي مصرف انرژي و کربن شرکت گاز استان آذربايجان شرقي بيان کرد: در تابستان، گرم‌تر بودن آب ورودي به دليل افزايش دماي محيط باعث مي‌شود پکيج براي رساندن دماي آب به دماي تنظيم‌شده، کمتر انرژي مصرف کند.

وي افزود: چون اختلاف دماي مورد نياز کمتر است، مصرف گاز براي آب گرم مصرفي 20 تا 40درصد کمتر از زمستان خواهد بود و تعداد سيکل‌هاي کاري نيز کاهش پيدا مي‌کند که اين مسئله استهلاک تجهيزات را نيز کم مي‌کند؛ اما بازده احتراق و راندمان ترموستات تغيير محسوسي نمي‌کند.

عايق‌کاري لوله‌هاي آب گرم، يکي از مؤثرترين روش‌هاي کاهش اتلاف انرژي است

نجفي بناب گفت: مطابق استانداردهاي طراحي تأسيسات، عايق‌کاري مناسب لوله‌هاي آب گرم، به‌ويژه در مسيرهاي طولاني، يکي از مؤثرترين روش‌هاي کاهش اتلاف انرژي است.

وي ادامه داد: اين اقدام علاوه بر کاهش تلفات حرارتي، موجب مي‌شود آب گرم سريع‌تر به محل مصرف برسد، هدررفت آب کاهش يابد و دفعات روشن شدن مشعل نيز کمتر شود. در بسياري از ساختمان‌ها، سهم اتلاف حرارت از طريق لوله‌ها قابل توجه است و عايق‌کاري مناسب مي‌تواند اين تلفات را به ميزان قابل توجهي کاهش دهد.

وي اظهار کرد: پکيج‌هاي جديد با راندمان بالا معمولاً بازدهي بالاتر از 90 درصد دارند، در حالي که آبگرمکن‌هاي قديمي بازدهي در بازه55  تا 65 درصد دارند.

نجفي بناب افزود: اما در تابستان، چون آب ورودي گرم‌تر است، هر دو دستگاه گاز کمتري مصرف مي‌کنند؛ بنابراين اختلاف مصرف بين آن‌ها نيز کمتر مي‌شود. اگر فقط تابستان و فقط آب گرم مصرفي را در نظر بگيريم، مزيت اقتصادي پکيج پربازده وجود دارد، اما چندان چشمگير نيست. بيشترين صرفه اقتصادي اين پکيج‌ها در فصل سرما و زماني است که علاوه بر آب گرم، گرمايش محيطي نيز تأمين مي‌شود.

رئيس بهينه‌سازي مصرف انرژي و کربن شرکت گاز استان آذربايجان شرقي اظهار کرد: اين شرکت در حوزه تأمين و توزيع گاز نقش ايفا مي‌کند و درخصوص تحليل‌هاي اقتصادي و بررسي جايگزيني سيستم‌ها در سطح ملي، بايد از طريق واحدهاي فعال مرتبط پيگيري و اقدام صورت گيرد.

وي افزود: آنچه مسلم است، به‌کارگيري انرژي‌هاي تجديدپذير و کاهش وابستگي به منابع تجديدناپذير، التزام جامعه ايراني در راستاي حفظ منابع، ايمني، دسترسي و پايداري بيشتر خواهد بود