با خشک شدن درياچه اروميه و ته کشيدن آب آن، منطقه آذربايجان با مشکلي جدي روبه رو شده است. مشکلاتي اعم از شور شدن آب چاه‌هاي روستاهاي حاشيه‌اي، شوره‌زار شدن اراضي کشاورزي منطقه، تغيير اقليمي و اکولوژيکي، از بين رفتن گونه‌هاي گياهي و جانوري و از همه مهم‌تر، بحث تشکيل ريزگردهاي نمکي که در سال‌هاي آينده به معضلي جدي تبديل شده و هزينه زيادي را در پي خواهد داشت.

ريزگردهاي نمکي، مسئله‌اي است که از هم‌اکنون، به عنوان دغدغه‌اي جدي در جامعه علمي مطرح شده و کارشناسان امر بر ضرورت مبارزه با اين پديده تأکيد مي‌کنند.

علاوه بر ريزگردهاي نمکي، معضل جديد تشکيل شن‌هاي روان در اراضي کشاورزي اطراف درياچه نيز، در حال تحقق يافتن است.

اين شن‌هاي روان با قابليت انتقال از مرکز و درون اراضي درياچه، در حال حرکت به روستاهاي حاشيه‌اي هستند و ديري نخواهد پاييد که باغات و اراضي کشاورزي حاشيه‌اي، در صورت نبود نظارت و کنترل، به واسطه اين معضل و مشکل جديد به کلي نابود خواهند شد، همان‌طور که در مناطق کويري مرکز ايران، بسياري از روستاها به واسطه قرار گرفتن در محاصره شن‌هاي روان، خالي از سکنه شده و کشاورزي آنها نابود شد.

نکته قابل اهميت در اين رابطه، جهت بادها بوده که اغلب از سمت اروميه در آذربايجان‌غربي به سمت تبريز در آذربايجان‌شرقي است و آسيب‌پذيري اين استان به ويژه شهر تبريز را مقابل ريزگردهاي نمکي و شن‌ها بيشتر کرده است که توجه ويژه مسئولان کشوري و استاني را مي‌طلبد.

گزارش فارس حاکي از آن است، روستاي جبل‌کندي در 40 کيلومتري شمال اروميه واقع شده که از روستاهاي مشرف به درياچه اروميه است. در يک کيلومتري اين روستا، 300 هکتار از زمين‌ها به شن‌هاي روان مبدل شده که روز به روز بر تپه‌هاي آن‌ها افزوده مي‌شود. اين تپه‌هاي شني، تهديدي جدي براي روستاها و باغات منطقه به شمار مي‌رود.

کارشناسان براي مبارزه با اين وضعيت، طرحي را براي احياي آن اجرا مي‌کنند. از جمله طرح‌هاي تثبيت شن، مي‌توان به مالچ‌پاشي روي شن‌ها، کاشت موانع حصيري در تپه‌هاي شني براي کاهش سرعت باد از 140 کيلومتر به 100 کيلومتر در ساعت و کاشت نهال‌هاي بومي که سازگاري زيادي با نمک و کم آبي دارند، اشاره کرد.

اما نکته مهم آن است که عامل به وجود آمدن اين شن‌هاي روان از ميان برود.