1396/09/19 - 12 : 46
کد خبر: 16666
همه چيز درباره گسل‌هاي موجود در آذربايجان شرقي
دانشيار رشته تکتونيک دانشگاه تبريز مطرح کرد: در بسياري از بخش­ هاي فلات آذربايجان ­شرقي، گسل‌هاي راندگي پنهان و جوان " Blind Fault " در زير رسوبات آبرفتي گسترده شده­ اند که برونزد نداشته و قابل شناسايي نيستند؛ فعاليت اين گسل‌­ها گاهي باعث ايجاد زلزله­ هاي بزرگ و گاهي فاجعه ­بار مي‌­شوند.

"بهزاد زماني"، اظهار کرد: استان­‌هاي آذربايجان­ شرقي و اردبيل از نظر موقعيت تکتونيکي، در شرق درياچه اروميه با ارتفاع متوسط بيش از دو هزار متر از سطح اين درياچه، يک فلات را تشکيل مي‌­دهند که به آن "فلات آذربايجان­ شرقي" مي­‌گوييم.

 

وي ادامه داد: محدوده­ ي اين فلات به غير از مرزهاي استاني بوده و در واقع بين افتادگي درياي خزر در شرق و افتادگي درياچه اروميه در غرب و از طرف ديگر در جنوب قفقاز کوچک قرار گرفته که از سمت جنوب نيز از طريق مرز گسلي "گسل شمال تبريز" با ايران مرکزي و يا به عبارت ديگر از فروافتادگي شمال زنجان فاصله پيدا کرده است.

ايسنا

 

وي افزود: بعضي از محققين، نام "ميکروپليت" را به آذربايجان داده­اند، در حالي­که آن خصوصيات ميکروپليتي را ندارد؛ ما ميکروپليت را به­عنوان قطعه کوچکي مي­شناسيم که در مرزهاي آن زلزله اتفاق مي­افتد اما در داخل آن انتظار رويداد زلزله را نداريم.

 

وي در اين خصوص تأکيد کرد: در حالي که در فلات آذربايجان اين چنين نبوده و در داخل آن زلزله‌­هاي متعددي رخ مي­دهد، از جمله­ آن زلزله اهر و ورزقان است که در بخش مرکزي اين فلات اتفاق افتاده بود؛ به همين دليل بهتر است که نام فلات را براي اين محدوده استفاده کنيم.

 

زماني اضافه کرد: اين فلات با چهار گسل مهم و بزرگ که از نوع گسل­هاي امتدادلغز هستند، از جمله در بخش شمال با گسل ارس، در شرق با گسل آستارا- اردبيل، در جنوب و غرب با گسل تبريز و در جنوب و جنوب­شرق با گسل فيروزآباد يا "گسل ميانه- اردبيل" مشخص شده­ است.

 

به گفته وي اين چهار گسل يک بلوک لوزي شکل را به وجود مي­آورند که در داخل آن، فلات آذربايجان ­شرقي قرار گرفته است؛ اين گسل­ها فعال، جوان و زلزله­ زا هستند، به­ طوري که در تاريخ نوشته شده در مدت 1500 سال بعد از اسلام، زلزله­ هاي متعددي از آن ثبت شده است.

 

وي با اشاره به اينکه بعضي از گسل­ ها مانند گسل­ هاي تبريز، ميانه-اردبيل و آستارا-اردبيل، زلزله­ هاي ثبت شده دستگاهي نيز دارند، يادآور شد: توان لرزه­زايي اين چهار گسل زياد بوده به­ طوري که زلزله­ بزرگ سال 1995 ميلادي در اردبيل منسوب به گسل ميانه-اردبيل است.

 

وي همچنين افزود: سه زلزله ثبت شده با بزرگي پنج تا شش ريشتر براي گسل اردبيل-آستارا داريم. يک زلزله دستگاهي نيز با بزرگي 5.3 و همچنين 12 زلزله تاريخي با بزرگي 6.5 تا 7.5 براي گسل تبريز در تاريخ ذکر شده ­اند.

 

دانشيار تکتونيک دانشگاه تبريز با بيان اينکه در مورد گسل ارس زلزله دستگاهي ثبت شده بزرگ وجود ندارد و زلزه­هاي تاريخي آن نيز به دليل فاصله گسل از شهرهاي بزرگ گزارش نشده است، اظهار کرد: بر اساس مطالعاتي که سه سال پيش در قالب يک پايان­نامه و دو مقاله در رابطه با اين گسل انجام داده­ايم و همچنين با توجه به نشانه‌هاي مورفوتکتونيکي آن، گسل ارس يک گسل جوان و فعال محسوب مي­شود.

 

وي اضافه کرد: علاوه بر اين گسل ­ها که بخش ­هاي مرزي فلات آذربايجان­ شرقي را تشکيل داده ­اند، گسل­ هاي ديگري نيز در بخش داخلي فلات وجود دارند.

 

وي در اين خصوص ادامه داد: از جمله اين گسل­ ها در بخش جنوبي، گسل­ هاي شمال و جنوب بزقوش است که مرزهاي رشته ­کوه­ هاي بزقوش را تشکيل مي­دهند؛ اين دو گسل از جمله گسل­ هاي فعال داخل فلات محسوب مي‌شوند.

 

 زماني افزود: بعضي از محققان معتقدند که گسل جنوب بزقوش، ادامه شرقي گسل تبريز است که به گسل بناروان در شمال ميانه منتهي مي­شود؛ اين گسل از گسل­هاي فعال و مهم در اين بخش بوده و در فاصله حدود 15 کيلومتري شمال شهر ميانه قرار گرفته است و طول حدود 40 کيلومتر دارد.

 

وي ادامه داد: گسل شمال بزقوش نيز در فاصله تقريبي 15 کيلومتري جنوب شهر سراب قرار گرفته و مرز دامنه شمالي رشته کوه بزقوش با دشت سراب را به­وجود آورده است.

 

وي اظهار کرد: مطالعات دو سال گذشته حاکي از فعال و جوان بودن هر دوي اين گسل­ ها بوده به طوري که بعضي از زلزله ­هاي تاريخي نيز به اين گسل ­ها نسبت داده شده ­اند.

 

وي همچنين با تأکيد بر چند شاخه فرعي و موازي گسل شمال بزقوش در شمال­شرق شهر تبريز، در مجاورت شهرهاي مهربان و شربيان، گفت: اين­ها از جمله گسل­ هايي هستند که با سيستم راندگي متأثر از گسل تبريز و گسل شمال بزقوش هرازگاهي حرکت داشته و موجب ايجاد زلزله­ هايي با بزرگاي در حد چهار تا 5.5 مي ­شوند.

 

زماني اضافه کرد: رو به شمال در بخش ­هاي مياني فلات در دامنه شمالي گردنه گويجه ­بل، گسل راندگي جنوب اهر قرار دارد که کنگلومراي پليستوسن را بر روي شيل­هاي کرتاسه رانده که به وضوح قابل تشخيص است و از جمله ديگر گسل­ هاي جوان و فعال محسوب مي‌­شود.

 

وي ادامه داد: اين گسل در سال 1389 شناسايي و مطالعه شده و در کنفرانس انجمن زمين­شناسي ايران معرفي گرديده است؛ از اين گسل به فاصله حدود 500متر، گسل اهر-ورزقان قرار گرفته که يک گسل امتدادلغز است و از آن در سال1391، دو زلزله پي­در­پي با بزرگاي 2.6 و 4.6 ثبت شده است.

 

 وي همچنين با بيان اينکه به فاصله حدود دو کيلومتر از شمال شهر تبريز و گسل شمال تبريز، گسل نهند قرار گرفته است، گفت: طول تقريبي گسل نهند 25 کيلومتر بوده که در سال 1389 در قالب يک پايان­نامه مطالعه و معرفي شده است؛ اين گسل نيز جزء گسل­هاي فعال محسوب مي­شود به­طوري­که در صورت حرکت مي­تواند روستاهاي اطراف از جمله اسپران، نهند و حتي شهر تبريز را تا حدودي تحت تأثير قرار دهد.

 

دانشيار تکتونيک دانشگاه همچنين با اشاره به گسل نهند- ورکش، گسل ديگر موجود در منطقه با طول بيش از 40 کيلومتر و روند شمال­غرب- جنوب­شرق، بيان کرد: اين گسل، مرز سازندهاي جوان در غرب با سازندهاي مزوزوئيک در شرق را تشکيل داده و مي­تواند زلزله­هاي در حد 5/5 ريشتر را در بخش ­هاي غربي استان به ­وجود آورد.

 

وي اظهار کرد: از ديگر گسل­ هاي فعال، گسل شبستر در جنوب کوه­هاي ميشو است که در بخش غرب به سمت گسل تسوج ادامه پيدا مي­ کند.

 

وي ادامه داد: گسل­هاي شمال و جنوب ميشو، گسل­ هايي جوان و فعال هستند، به­طوري که گسل تسوج در سال­هاي گذشته چند زلزله با بزرگي در حد پنج تا 5/5 و حتي زلزله­ هاي تاريخي بزرگ­تر نيز داشته است.

 

زماني همچنين تأکيد کرد: راندگي ­­هاي شمال­شرق ­شهر قره ­آغاج در مجاورت روستاي ساري­قميش، راندگي ­هاي جواني هستند که با توجه به طول حدود 40 کيلومتري که دارند، حرکاتشان مي ­تواند در اين محدوده مخاطراتي را در پي داشته باشد.

 

وي با بيان اينکه در بخش شمال فلات آذربايجان­ شرقي در مجاورت شهر کليبر، در بخش ­هاي جنوبي و شمالي آن، گسل­ها و راندگي­ هاي متعددي وجود دارند، خاطرنشان کرد: اين گسل­ها با توجه به طول، مکانيسم و سازوکارشان، در زمره گسل­ هايي قرار دارند که خطرپذيري آن­ها بايد به ­طور دقيق مطالعه و شناسايي شود؛ در اين خصوص از راندگي خاروانا مي­ توان نام برد که سازندهاي جوان را بر روي چين ­هاي مزوزوئيک رو رانده است.

 

وي همچنين به ديگر گسل­ هاي شمال کليبر مانند گسل منجاو و گسل هوراند اشاره کرد و گفت: گسل منجاو با طول بيش از 20 کيلومتر و گسل هوراند نيز با طول بيش از 30 کيلومتر از گسل ­هاي راندگي در بخش شمالي فلات آذربايجان ­شرقي به ­شمار مي ­رود.

 

زماني اضافه کرد: گسل مجيدآباد با طول بيش از 35 کيلومتر و با روند شمال­شرق- جنوب­غرب از ديگر گسل­هاي جوان و فعال منطقه است که حرکات آن در اين ناحيه مي ­تواند باعث ايجاد مخاطراتي شود.

 

 وي همچنين با اشاره به گسل­ هاي فعال ديگر در اين منطقه يعني گسل محمدآباد با بيش از 20 کيلومتر طول و گسل قلعه­ملک- مختکان با بيش از 45 کيلومتر طول، ادامه داد: اين گسل­ها به دليل جوان بودنشان در صورت حرکت مي­توانند زمين ­لرزه ­هاي بيش از پنج ريشتر را به ­وجود آورند؛ گسلي به موازات آن­ها نيز از روستاي جوان­شيخ تا شهر کليبر به طول 30 کيلومتر، ديگر گسل جواني است که در اين منطقه مي­ تواند مخاطره ايجاد کند.

 

وي اظهار کرد: در بخش­ هاي شمالي ­تر در کوه­هاي ارسباران، گسل­ هاي مختلفي در سيستم رانده-چين­ خورده اين رشته کوه­ها وجود دارند که به طور متوسط طول ­هاي بيش از 40 تا 50 کيلومتر را دارا هستند.

 

وي با تأکيد بر اينکه تعدادي از اين گسل­ ها نام­گذاري نشده­ اند، ادامه داد: در اين ميان مي ­توان به گسل محمدان چارقشلاق که در بخش مياني اين رشته کوه در شمال تاقديس تک­داغ قرار گرفته است و همچنين گسل شمال ناوديس شاعرلو، گسل شمال خروس­لو­داغ و گسل شمال تاقديس ديگ­داش اشاره کرد.

 

 دانشيار تکتونيک دانشگاه تبريز، تأکيد کرد: اين گسل ­ها از طول ­هاي بزرگي برخوردار هستند و مي­توانند توان لرزه زايي پنج تا شش ريشتري را داشته باشند؛ بنابراين مطالعات بيشتري را از نظر توان لرز­ه­خيزي مي­طلبند.

 

وي همچنين اظهار کرد: در بخش جنوبي شهر سيه ­رود، گسل­ هاي مهم سيه ­رود- پهناور به طول 20 کيلومتر، گسل دوزال­جنگللو با طول تقريبي 25 کيلومتر، گسل راندگي ليلاب-علي­يار با طول 12 کيلومتر، گسل کمار-ايري­چاي با طول 20 کيلومتر و گسل راندگي استرخان-کمار با 25 کيلومتر طول وجود دارند.

 

وي افزود: در شمال شهر اسکو، گسل مهمي که اين منطقه را تحت تأثير قرار مي­ دهد، گسلي است که از محدوده­ ي روستاي اربط آغاز شده و از جنوب روستاي ارشدچمن تا شمال کوه سهند و درويش ­داغي امتداد داشته و طولي بالغ بر 35 کيلومتر دارد.

 

زماني يادآور شد: يکي از مهم­ترين گسل ­هايي که در تاريخچه رويداد زلزله ­هاي آذربايجان ­شرقي گزارش شده، زلزله گس ل­هاي شهر دهخارقان يا آذرشهر بوده است؛ اين شهر چند بار در اثر زمين­لرزه ويران شده­، هر چند که تاکنون زمين ­لرزه دستگاهي مهمي در مجاورت اين شهر ثبت نشده است.

 

وي با اشاره به يکي از گسل ­هاي مهم از نوع راندگي در اين محدوده و در جنوب شهر آذرشهر يعني گسل بوکت داش­کسن گفت: اين گسل طولي بيش از 25 کيلومتر دارد اما اگر قطعات ديگري را هم به آن اضافه کنيم طول آن بيشتر هم خواهد شد؛ زلزله ­هاي تاريخي اين محدوده نيز مربوط به اين گسل عمده و گسل­ هاي پنهان در زير رسوبات جوان شهر آذرشهر و به موازات گسل بوکت-داش­کسن هستند.

 

وي همچنين تأکيد کرد: در بسياري از بخش ­هاي فلات آذربايجان­ شرقي، گسل‌­هاي راندگي پنهان و جوان " Blind Fault " در زير رسوبات آبرفتي گسترده شده­اند که برونزد نداشته و قابل شناسايي نيستند.

 

 وي در ادامه يادآور شد: گاهي فعاليت اين گسل­ها باعث ايجاد زلزله­هاي بزرگ و حتي گاهي فاجعه­بار مي­شوند که در اين خصوص مي ­توان از زلزله اهر- ورزقان ياد کرد که در امتداد يک گسل ناشناس و پنهان صورت گرفته بود.

 

وي با اشاره به مطالعاتي که در زمينه فلات آذربايجان ­شرقي انجام داده است، گفت:­­ نتايج اين مطالعات را در قالب مقاله­اي در سال 2014 ميلادي با همکاري پروفسور " Masson Fredric " به چاپ رسانده ­ايم که بر اساس آن، فلات آذربايجان ­شرقي متشکل از مجموعه ­اي از چند رشته کوه بوده که شامل رشته ­کوه ­هاي رانده و چين­ خورده ­ي بزقوش، قره ­داغ و ارسباران است.

 

وي خاطرنشان کرد: در درون اين رشته کوه ­ها، راندگي­ هاي متعدد به صورت پنهان نهفته است که مطالعه مخاطرات آن­ها نياز به بررسي ­هاي زيرزميني، ژئوفيزيکي و مطالعات ريزلرزه­ ها دارد.

"بهزاد زماني" در گفت­‌و­گو با ايسنا، منطقه آذربايجان­ شرقي، اظهار کرد: استان­‌هاي آذربايجان­ شرقي و اردبيل از نظر موقعيت تکتونيکي، در شرق درياچه اروميه با ارتفاع متوسط بيش از دو هزار متر از سطح اين درياچه، يک فلات را تشکيل مي‌­دهند که به آن "فلات آذربايجان­ شرقي" مي­‌گوييم.

 

وي ادامه داد: محدوده­ ي اين فلات به غير از مرزهاي استاني بوده و در واقع بين افتادگي درياي خزر در شرق و افتادگي درياچه اروميه در غرب و از طرف ديگر در جنوب قفقاز کوچک قرار گرفته که از سمت جنوب نيز از طريق مرز گسلي "گسل شمال تبريز" با ايران مرکزي و يا به عبارت ديگر از فروافتادگي شمال زنجان فاصله پيدا کرده است.

 

وي افزود: بعضي از محققين، نام "ميکروپليت" را به آذربايجان داده­اند، در حالي­که آن خصوصيات ميکروپليتي را ندارد؛ ما ميکروپليت را به­عنوان قطعه کوچکي مي­شناسيم که در مرزهاي آن زلزله اتفاق مي­افتد اما در داخل آن انتظار رويداد زلزله را نداريم.

 

وي در اين خصوص تأکيد کرد: در حالي که در فلات آذربايجان اين چنين نبوده و در داخل آن زلزله‌­هاي متعددي رخ مي­دهد، از جمله­ آن زلزله اهر و ورزقان است که در بخش مرکزي اين فلات اتفاق افتاده بود؛ به همين دليل بهتر است که نام فلات را براي اين محدوده استفاده کنيم.

 

زماني اضافه کرد: اين فلات با چهار گسل مهم و بزرگ که از نوع گسل­هاي امتدادلغز هستند، از جمله در بخش شمال با گسل ارس، در شرق با گسل آستارا- اردبيل، در جنوب و غرب با گسل تبريز و در جنوب و جنوب­شرق با گسل فيروزآباد يا "گسل ميانه- اردبيل" مشخص شده­ است.

 

به گفته وي اين چهار گسل يک بلوک لوزي شکل را به وجود مي­آورند که در داخل آن، فلات آذربايجان ­شرقي قرار گرفته است؛ اين گسل­ها فعال، جوان و زلزله­ زا هستند، به­ طوري که در تاريخ نوشته شده در مدت 1500 سال بعد از اسلام، زلزله­ هاي متعددي از آن ثبت شده است.

 

وي با اشاره به اينکه بعضي از گسل­ ها مانند گسل­ هاي تبريز، ميانه-اردبيل و آستارا-اردبيل، زلزله­ هاي ثبت شده دستگاهي نيز دارند، يادآور شد: توان لرزه­زايي اين چهار گسل زياد بوده به­ طوري که زلزله­ بزرگ سال 1995 ميلادي در اردبيل منسوب به گسل ميانه-اردبيل است.

 

وي همچنين افزود: سه زلزله ثبت شده با بزرگي پنج تا شش ريشتر براي گسل اردبيل-آستارا داريم. يک زلزله دستگاهي نيز با بزرگي 5.3 و همچنين 12 زلزله تاريخي با بزرگي 6.5 تا 7.5 براي گسل تبريز در تاريخ ذکر شده ­اند.

 

دانشيار تکتونيک دانشگاه تبريز با بيان اينکه در مورد گسل ارس زلزله دستگاهي ثبت شده بزرگ وجود ندارد و زلزه­هاي تاريخي آن نيز به دليل فاصله گسل از شهرهاي بزرگ گزارش نشده است، اظهار کرد: بر اساس مطالعاتي که سه سال پيش در قالب يک پايان­نامه و دو مقاله در رابطه با اين گسل انجام داده­ايم و همچنين با توجه به نشانه‌هاي مورفوتکتونيکي آن، گسل ارس يک گسل جوان و فعال محسوب مي­شود.

 

وي اضافه کرد: علاوه بر اين گسل ­ها که بخش ­هاي مرزي فلات آذربايجان­ شرقي را تشکيل داده ­اند، گسل­ هاي ديگري نيز در بخش داخلي فلات وجود دارند.

 

وي در اين خصوص ادامه داد: از جمله اين گسل­ ها در بخش جنوبي، گسل­ هاي شمال و جنوب بزقوش است که مرزهاي رشته ­کوه­ هاي بزقوش را تشکيل مي­دهند؛ اين دو گسل از جمله گسل­ هاي فعال داخل فلات محسوب مي‌شوند.

 

 زماني افزود: بعضي از محققان معتقدند که گسل جنوب بزقوش، ادامه شرقي گسل تبريز است که به گسل بناروان در شمال ميانه منتهي مي­شود؛ اين گسل از گسل­هاي فعال و مهم در اين بخش بوده و در فاصله حدود 15 کيلومتري شمال شهر ميانه قرار گرفته است و طول حدود 40 کيلومتر دارد.

 

وي ادامه داد: گسل شمال بزقوش نيز در فاصله تقريبي 15 کيلومتري جنوب شهر سراب قرار گرفته و مرز دامنه شمالي رشته کوه بزقوش با دشت سراب را به­وجود آورده است.

 

وي اظهار کرد: مطالعات دو سال گذشته حاکي از فعال و جوان بودن هر دوي اين گسل­ ها بوده به طوري که بعضي از زلزله ­هاي تاريخي نيز به اين گسل ­ها نسبت داده شده ­اند.

 

وي همچنين با تأکيد بر چند شاخه فرعي و موازي گسل شمال بزقوش در شمال­شرق شهر تبريز، در مجاورت شهرهاي مهربان و شربيان، گفت: اين­ها از جمله گسل­ هايي هستند که با سيستم راندگي متأثر از گسل تبريز و گسل شمال بزقوش هرازگاهي حرکت داشته و موجب ايجاد زلزله­ هايي با بزرگاي در حد چهار تا 5.5 مي ­شوند.

 

زماني اضافه کرد: رو به شمال در بخش ­هاي مياني فلات در دامنه شمالي گردنه گويجه ­بل، گسل راندگي جنوب اهر قرار دارد که کنگلومراي پليستوسن را بر روي شيل­هاي کرتاسه رانده که به وضوح قابل تشخيص است و از جمله ديگر گسل­ هاي جوان و فعال محسوب مي‌­شود.

 

وي ادامه داد: اين گسل در سال 1389 شناسايي و مطالعه شده و در کنفرانس انجمن زمين­شناسي ايران معرفي گرديده است؛ از اين گسل به فاصله حدود 500متر، گسل اهر-ورزقان قرار گرفته که يک گسل امتدادلغز است و از آن در سال1391، دو زلزله پي­در­پي با بزرگاي 2.6 و 4.6 ثبت شده است.

 

 وي همچنين با بيان اينکه به فاصله حدود دو کيلومتر از شمال شهر تبريز و گسل شمال تبريز، گسل نهند قرار گرفته است، گفت: طول تقريبي گسل نهند 25 کيلومتر بوده که در سال 1389 در قالب يک پايان­نامه مطالعه و معرفي شده است؛ اين گسل نيز جزء گسل­هاي فعال محسوب مي­شود به­طوري­که در صورت حرکت مي­تواند روستاهاي اطراف از جمله اسپران، نهند و حتي شهر تبريز را تا حدودي تحت تأثير قرار دهد.

 

دانشيار تکتونيک دانشگاه همچنين با اشاره به گسل نهند- ورکش، گسل ديگر موجود در منطقه با طول بيش از 40 کيلومتر و روند شمال­غرب- جنوب­شرق، بيان کرد: اين گسل، مرز سازندهاي جوان در غرب با سازندهاي مزوزوئيک در شرق را تشکيل داده و مي­تواند زلزله­هاي در حد 5/5 ريشتر را در بخش ­هاي غربي استان به ­وجود آورد.

 

وي اظهار کرد: از ديگر گسل­ هاي فعال، گسل شبستر در جنوب کوه­هاي ميشو است که در بخش غرب به سمت گسل تسوج ادامه پيدا مي­ کند.

 

وي ادامه داد: گسل­هاي شمال و جنوب ميشو، گسل­ هايي جوان و فعال هستند، به­طوري که گسل تسوج در سال­هاي گذشته چند زلزله با بزرگي در حد پنج تا 5/5 و حتي زلزله­ هاي تاريخي بزرگ­تر نيز داشته است.

 

زماني همچنين تأکيد کرد: راندگي ­­هاي شمال­شرق ­شهر قره ­آغاج در مجاورت روستاي ساري­قميش، راندگي ­هاي جواني هستند که با توجه به طول حدود 40 کيلومتري که دارند، حرکاتشان مي ­تواند در اين محدوده مخاطراتي را در پي داشته باشد.

 

وي با بيان اينکه در بخش شمال فلات آذربايجان­ شرقي در مجاورت شهر کليبر، در بخش ­هاي جنوبي و شمالي آن، گسل­ها و راندگي­ هاي متعددي وجود دارند، خاطرنشان کرد: اين گسل­ها با توجه به طول، مکانيسم و سازوکارشان، در زمره گسل­ هايي قرار دارند که خطرپذيري آن­ها بايد به ­طور دقيق مطالعه و شناسايي شود؛ در اين خصوص از راندگي خاروانا مي­ توان نام برد که سازندهاي جوان را بر روي چين ­هاي مزوزوئيک رو رانده است.

 

وي همچنين به ديگر گسل­ هاي شمال کليبر مانند گسل منجاو و گسل هوراند اشاره کرد و گفت: گسل منجاو با طول بيش از 20 کيلومتر و گسل هوراند نيز با طول بيش از 30 کيلومتر از گسل ­هاي راندگي در بخش شمالي فلات آذربايجان ­شرقي به ­شمار مي ­رود.

 

زماني اضافه کرد: گسل مجيدآباد با طول بيش از 35 کيلومتر و با روند شمال­شرق- جنوب­غرب از ديگر گسل­هاي جوان و فعال منطقه است که حرکات آن در اين ناحيه مي ­تواند باعث ايجاد مخاطراتي شود.

 

 وي همچنين با اشاره به گسل­ هاي فعال ديگر در اين منطقه يعني گسل محمدآباد با بيش از 20 کيلومتر طول و گسل قلعه­ملک- مختکان با بيش از 45 کيلومتر طول، ادامه داد: اين گسل­ها به دليل جوان بودنشان در صورت حرکت مي­توانند زمين ­لرزه ­هاي بيش از پنج ريشتر را به ­وجود آورند؛ گسلي به موازات آن­ها نيز از روستاي جوان­شيخ تا شهر کليبر به طول 30 کيلومتر، ديگر گسل جواني است که در اين منطقه مي­ تواند مخاطره ايجاد کند.

 

وي اظهار کرد: در بخش­ هاي شمالي ­تر در کوه­هاي ارسباران، گسل­ هاي مختلفي در سيستم رانده-چين­ خورده اين رشته کوه­ها وجود دارند که به طور متوسط طول ­هاي بيش از 40 تا 50 کيلومتر را دارا هستند.

 

وي با تأکيد بر اينکه تعدادي از اين گسل­ ها نام­گذاري نشده­ اند، ادامه داد: در اين ميان مي ­توان به گسل محمدان چارقشلاق که در بخش مياني اين رشته کوه در شمال تاقديس تک­داغ قرار گرفته است و همچنين گسل شمال ناوديس شاعرلو، گسل شمال خروس­لو­داغ و گسل شمال تاقديس ديگ­داش اشاره کرد.

 

 دانشيار تکتونيک دانشگاه تبريز، تأکيد کرد: اين گسل ­ها از طول ­هاي بزرگي برخوردار هستند و مي­توانند توان لرزه زايي پنج تا شش ريشتري را داشته باشند؛ بنابراين مطالعات بيشتري را از نظر توان لرز­ه­خيزي مي­طلبند.

 

وي همچنين اظهار کرد: در بخش جنوبي شهر سيه ­رود، گسل­ هاي مهم سيه ­رود- پهناور به طول 20 کيلومتر، گسل دوزال­جنگللو با طول تقريبي 25 کيلومتر، گسل راندگي ليلاب-علي­يار با طول 12 کيلومتر، گسل کمار-ايري­چاي با طول 20 کيلومتر و گسل راندگي استرخان-کمار با 25 کيلومتر طول وجود دارند.

 

وي افزود: در شمال شهر اسکو، گسل مهمي که اين منطقه را تحت تأثير قرار مي­ دهد، گسلي است که از محدوده­ ي روستاي اربط آغاز شده و از جنوب روستاي ارشدچمن تا شمال کوه سهند و درويش ­داغي امتداد داشته و طولي بالغ بر 35 کيلومتر دارد.

 

زماني يادآور شد: يکي از مهم­ترين گسل ­هايي که در تاريخچه رويداد زلزله ­هاي آذربايجان ­شرقي گزارش شده، زلزله گس ل­هاي شهر دهخارقان يا آذرشهر بوده است؛ اين شهر چند بار در اثر زمين­لرزه ويران شده­، هر چند که تاکنون زمين ­لرزه دستگاهي مهمي در مجاورت اين شهر ثبت نشده است.

 

وي با اشاره به يکي از گسل ­هاي مهم از نوع راندگي در اين محدوده و در جنوب شهر آذرشهر يعني گسل بوکت داش­کسن گفت: اين گسل طولي بيش از 25 کيلومتر دارد اما اگر قطعات ديگري را هم به آن اضافه کنيم طول آن بيشتر هم خواهد شد؛ زلزله ­هاي تاريخي اين محدوده نيز مربوط به اين گسل عمده و گسل­ هاي پنهان در زير رسوبات جوان شهر آذرشهر و به موازات گسل بوکت-داش­کسن هستند.

 

وي همچنين تأکيد کرد: در بسياري از بخش ­هاي فلات آذربايجان­ شرقي، گسل‌­هاي راندگي پنهان و جوان " Blind Fault " در زير رسوبات آبرفتي گسترده شده­اند که برونزد نداشته و قابل شناسايي نيستند.

 

 وي در ادامه يادآور شد: گاهي فعاليت اين گسل­ها باعث ايجاد زلزله­هاي بزرگ و حتي گاهي فاجعه­بار مي­شوند که در اين خصوص مي ­توان از زلزله اهر- ورزقان ياد کرد که در امتداد يک گسل ناشناس و پنهان صورت گرفته بود.

 

وي با اشاره به مطالعاتي که در زمينه فلات آذربايجان ­شرقي انجام داده است، گفت:­­ نتايج اين مطالعات را در قالب مقاله­اي در سال 2014 ميلادي با همکاري پروفسور " Masson Fredric " به چاپ رسانده ­ايم که بر اساس آن، فلات آذربايجان ­شرقي متشکل از مجموعه ­اي از چند رشته کوه بوده که شامل رشته ­کوه ­هاي رانده و چين­ خورده ­ي بزقوش، قره ­داغ و ارسباران است.

 

وي خاطرنشان کرد: در درون اين رشته کوه ­ها، راندگي­ هاي متعدد به صورت پنهان نهفته است که مطالعه مخاطرات آن­ها نياز به بررسي ­هاي زيرزميني، ژئوفيزيکي و مطالعات ريزلرزه­ ها دارد.

کلیدواژه ها:
احساس خود را نسب به این خبر در قالب یکی از شکلک ها بیان کنید:
Happy sad wonder fear Hate angri
ارسال نظر
نام: 
پست الکترونیک:
نظر : 
سوال امنیتی : 
? 6 + 3

  آخرین اخبار
درخواست «آبدار» براي انتقال مرکز ملي فرش ايران به تبريز
حضور زنان در ورزشگاه جاي نگراني ندارد
وام مسکن160ميليوني،موقع خريدخانه چقدر مي ارزد؟
استيضاح "ظريف" در مجلس کليد خورد
چرا سالي 20هزار ميليارد تومان يارانه به ثروتمندان تعلق مي گيرد؟
از بازار لوازم خانگي چه خبر؟
قيمت طلا، سکه و ارز امروز 97/08/28
اينفوگرافي / 10راه ساده براي تقويت مغز
کنکور حذف نمي‌شود
10 ورزشکار ثروتمند جهان
  پربازدیدترین اخبار
اينفوگرافي / 10راه ساده براي تقويت مغز
از بازار لوازم خانگي چه خبر؟
قيمت طلا، سکه و ارز امروز 97/08/28
چرا سالي 20هزار ميليارد تومان يارانه به ثروتمندان تعلق مي گيرد؟
وام مسکن160ميليوني،موقع خريدخانه چقدر مي ارزد؟
استيضاح "ظريف" در مجلس کليد خورد
اعزام نيروي کار از آذربايجان شرقي به خارج از کشور با مجوز وزارت کار
درخواست «آبدار» براي انتقال مرکز ملي فرش ايران به تبريز
روحاني: به ازاي هر نفر 175هزار تومان سهام عدالت اختصاص داده مي‌شود
حضور زنان در ورزشگاه جاي نگراني ندارد
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب گاه محفوظ است.